Brief van Juanita (terug in Venezuela) aan Al Jazeera (vertaald uit het Engels)

Twee weken terug kregen we deze mail (een brief aan Al Jazeera) van Juanita. Ze verbleef tot voor kort in Leuven. Juanita is nu terug in Venezuela... anders zou ze wellicht meestappen in de Paasmars... 'voor de vrede' (zie links).   'De afgelopen maanden ben ik hoe langer hoe meer ontgoocheld door de manier waarop u de opstanden in de Arabische wereld benadert. IK hield vroeger wel van u...'

Webteam (mail gekregen van Juanita uit Venezuela)

Beste Al Jazeera,

Ik hield vroeger wel van u.

Ik hield van uw berichtgeving over de nasleep van de aardbeving in Haïti en de manier waarop u de wereld toonde hoe de Amerikaanse regering en bedrijven probeerden voordeel te halen uit deze ramp. Op uw website stond bijvoorbeeld dat stuk geschreven door Mark Levine. Een formidabel stuk.

De afgelopen maanden ben ik hoe langer hoe meer ontgoocheld door de manier waarop u de opstanden in de Arabische wereld benadert. Sta me toe dit even uit te illustreren.

1. Er werd van uw kant geen enkele serieuze poging gedaan om een oorzaak voor de sociale en economische oorzaak van de opstanden te benoemen. Het was nochtans duidelijk dat in Egypte en Tunesië de armen op straat kwamen voor voedsel, arbeid en sociale rechtvaardigheid. Toegegeven, sommige van uw documentaires vermeldden wel de kloof die gaapt tussen aan de ene kant de rijkdom van de kleptocraten en hun trawanten, en aan de andere kant de hoge werkloosheid en de stijgende kosten van levensonderhoud van het volk, maar je hebt nooit gewezen op het feit dat de ontwikkeling van een export-georiënteerde economie, met de hulp van privatiseringen en liberalisering van handel en investeringen en met verwaarlozing van de openbare diensten, deze kloof veroorzaakt heeft.

In plaats van in te zoomen op deze diepere oorzaken van de opstand hebt u ervoor gekozen om aan de oppervlakte te blijven, waarbij u de opstanden afdeed als “democratische” verzuchtingen. Daardoor versterkte u het naïeve geloof van de demonstranten in de kracht van democratie. Hoe zouden ze beseffen dat hun “democratie” waarvoor ze zo hard gevochten hebben, zo gemakkelijk kan worden gegijzeld door nieuwe of oude – heeft dit belang? – elites.

2. U had hetzelfde moeten doen voor de Arabische mensen (uw mensen!) zoals u deed voor het Haïtiaanse volk: ons en hen bewust maken van wat er gebeurt achter de schermen, hen wapenen tegen welke vorm dan ook van recuperatie van hun democratische wensen door de elite en deze “elite” is niet elke de “oude” elite die probeert om de macht te behouden. Nieuwe elites staan al te dringen om over te nemen. De geschiedenis herhaalt zich. Vanaf de Franse Revolutie tot de gebeurtenissen vandaag in Egypte en Tunesië, zien we dat hogere en de middenklasse de armen gebruiken. Het waren zij, de armen die het moeilijke werk deden, maar de hogere klassen namen de macht, met weliswaar veel beloftes voor sociale en economische veranderingen. Als je het mij vraagt, een “verandering van regime” waarbij de ene elite door een andere wordt vervangen is geen verandering. Een revolutie waar de arme niet beter van wordt is niet waard ervoor te vechten, laat staan ervoor te sterven.

3. U weet best dat de politieke en economische instellingen van het Westen, zodra ze bekomen zijn van de schok, opnieuw volop bezig zijn met alle soorten intriges. Van Washington over Londen tot Parijs zijn ze druk bezig om “waardige” opvolgers te zoeken onder de Egyptische en Tunesische oppositieleiders. Dat was het wat Clinton kwam doen in Caïro vorige week. U wist dat en had haar democratische retoriek moeten als leugen ontmaskeren.

Hetzelfde met de “no-fly-zone” in Libië die werd ingesteld door de Arabische Liga en het Westen. Hebben we niet altijd gehoord dat de burgerslachtoffers van de Israëlische raids in Gaza of de vele slachtoffers die omkwamen bij Amerikaanse aanvallen in Irak betreurenswaardig maar onvermijdelijk “collateral damage” waren? Waarom nu die plotse bezorgdheid om mensenlevens? En dit op een moment dat men niet meer kon spreken van aanvallen van Gaddafi’s veiligheidstroepen op vreedzame betogers. Het conflict was al uitgelopen op een burgeroorlog tussen twee kampen: de Gaddafi getrouwen en de rebellen. De rebellen juichten. Ze begrepen de echte bedoeling van de no-fly zone heel goed. Het was bedoeld om hen te beschermen en weer in pole-positie te geraken. U begreep het ook maar verkoos geen commentaar te geven.

 

De no-fly zone bijbedoeling? Die kende u ook maar al te goed. Het ging niet over zoiets nobel als “burgers beschermen”, net zomin als de inval in Irak iets met chemische wapens van doen had. Gaddafi was te veel een last geworden voor het Westen. Libië heeft nu eenmaal grote oliereserves (en belangrijke gasvoorraden). De meeste olie van Libië stroomt naar Europa en dat willen we zo houden, toch? We willen toch niet dat de Chinezen of de Indiërs ermee gaan lopen, nietwaar? Daarom zorgen we maar beter voor een meer betrouwbare kerel op de troon in Tripoli.

Kortom: dit was geen “non-fly-zone”, het was een “onze olie” zone.

4. U heeft de opstanden onterecht gegeneraliseerd, alsof de opstanden in Egypte, Tunesië en Libië hetzelfde zijn. U weet dat dit niet zo is. Ja, wat gebeurde in Egypte en Tunesië waren volksopstanden tegen hun heersers. Dat was minder het geval in Libië. Akkoord, de situatie was verwarrend in het begin. Maar ondertussen is duidelijk geworden dat Gaddafi toch nog meer ondersteuning krijgt dan enkel van zijn getrouwen en “huurlingen”. (Je herinnert je toch de huurlingen?). Libië is een land van stammen, clans en sekten. Het ziet ernaar uit dat bepaalden Gaddafi trouw blijven, anderen hebben zich tegen hem gekeerd.

 

Van Robert Fisk heb ik geleerd dat de meeste strijders van Benghazi behoren tot de Senussi stam. U zal in elk geval wel hun rood-zwart-groen vlag herkend hebben en weten waar hij voor staat: inderdaad het is de vlag van de ex-koning Idris. Moeten wij geloven dat deze strijders en royalisten het volk van Libië vertegenwoordigen?

 

(Neen, wees maar gerust, ik ben geen Gaddafi fan. De man is een brutale dictator die zijn eigen roofzuchtige gedrag verbergt achter anti-imperialistische retoriek. Veel vertrouwen moeten we ook niet hebben in de rebellen. Het Libische volk heeft er geen baat bij dat de ene despoot door een andere vervangen wordt.)

5. De laatste jaren werd Al Jazeera vaak beschuldigd van partijdigheid. Deze beschuldigingen maakten nooit veel indruk op mij. Ik waardeerde altijd het feit dat u ons een perspectief gaf dat verschilde van dat wat verspreid werd door andere “mainstream” media. Maar deze keer hebben uw reporters en nieuwsankers sterke anti-Gaddafi en pro-rebellen gevoelens naar voor gebracht. De vreugde en opwinding in hun ogen, de toon van hun stem, de vragen die ze stelden of niet stelden … het was overduidelijk. Al Jazeera was de spreekbuis van de rebellen. Vorige week nam het hilarische vormen aan (of eerder gênante) toen u de oppositie liet beweren dat Gaddafi zijn overgave aangeboden had in ruil voor een veilige aftocht – waarbij ze hun verhaal een aantal keren veranderden. Niet eenmaal stelde uw reporter de voor de hand liggende vraag “Waarom zou Gaddafi zich opeens willen overgeven op een moment dat zijn leger duidelijk de overhand had op de rebellen? Was het niet gewoon een wanhopige poging van de rebellen om hun tegenstanders te ontmoedigen?”

Ik denk dat ik maar beter stop, want zou nog lang zo kunnen doorgaan.

De hamvraag is natuurlijk: Wiens zaak dient Al Jazeera eigenlijk ? Die van het Arabische volk? Of die van de Qatar monarchie en multinationals?

Het is inderdaad een retorische vraag. We kennen het antwoord.

 

Maar… ik smeek je… bewijs dat ik ongelijk heb.

Het enige dat je moet doen is:

• Eindig de partijdigheid van uw reporters en nieuwsankers.

• Geef ons de diepte-analyse die we verdienen. Van Tunesië tot Libië hebben wij een analyse nodig van de samenstelling en aard van de verschillende oppositiebewegingen, van de sociale en economische oorzaken van de opstanden, van de motieven van het Westen en de Arabische Liga.

En nog iets, bespaar ons de oppervlakkige bloggers en orthodoxe analisten want die hebben we nu al genoeg gezien en gehoord.

Breng in de plaats mensen als Samir Amin, Nawal El Saadawi, Robert Fisk en Naomi Klein. Ze hebben zeker interessante beschouwingen en inzichten over te brengen over wat er aan het gebeuren is.

Tot u dat doet bent u verbannen van mijn scherm. Het laatste wat de wereld wil is een Qatar versie van het Amerikaanse CNN.

Kind regards,

Juanito.

PS1: Ik kon gisteren mijn oren nauwelijks geloven. Was het oude Al Jazeera terug? Eindelijk stelden uw reporters de vragen die ze moesten stellen, zoals:

• “Waarom was enkel Gaddafi het doelwit van het Westen? Waarom ook niet de heersers van Bahrein and Jemen die ook opdracht gaven om te schieten op vreedzame betogers?”

• “Waarom helpen de Saudische troepen de koning van Bahrein om de demonstranten neer te slaan ? In Libië wordt een autocratisch regime aangevallen; in Bahrein beschermen we een even autocratisch regime…”
  
  

Uiteindelijk is Al Jazeera toch begonnen de hypocrisie van de ‘no-fly’ zone en de medeplichtigheid van de Arabische Liga aan de kaak te stellen.

Natuurlijk is de ware bedoeling van de ‘no-fly’ zone kristalhelder, nietwaar? Ik heb me in elk geval nooit gerealiseerd dat Gaddafi’s tanks, pantservoertuigen, vrachtwagens en grondtroepen konden opstijgen en vliegen.

We kregen een blik in de toekomst, we zagen chaos en oorlog. We zagen de eerste burgerslachtoffers van de Franse, Britse en Amerikaanse aanvallen.

Maar ja… we kende dit al, nietwaar? Merkwaardig hoe weinig we hebben willen leren van de Irak en Afghanistan les.

In elk geval… ga zo door met uw berichtgeving en je kan weer een beetje op mijn scherm blijven.

PS2: Vooraleer af te sluiten… Ik kijk ook al uit naar het moment dat je Mr. Change een goede pandoering geeft voor zijn poging om Aristide te beletten terug te keren naar Haïti. Zeg hem maar dat hij zijn Nobel Prijs van de Vrede mag teruggeven.

---